آشنایی با قفل تخمیر و قفل هوا

3piece-airlock-blowoffقفل تخمیر و قفل هوا هردو ابزاری ساده ولی لازم در آبجوسازی و اصولاً تخمیر الکلی هستند.کارکرد هردو یکی است ولی در نحوه ی انجام وظیفۀ خود با هم کمی فرق دارند و هرکدام برای یک موقعیت تخمیری مناسب تر هستند.هردو وسیله  یک روش ساده برای خروج گاز کربنیک تولیدی در مخرن تخمیرهستند.سازوکاری ابتدایی که به ما این امکان را میدهد تخمیر الکلی را به صورت بی هوازی انجام دهیم یعنی گاز کربنیک تولید شده از مخزن تخمیر از طریق آنها خارج میشود ولی هوا وارد مخزن نمیشود و ما و آبجویمان از مشکلات ناشی از ورود هوا درامان خواهیم بود.(برای آشنایی با اصول و مبانی تخمیر به این صفحه مراجعه کنید) قفل تخمیر و قفل هوا هردو همین کاربرد ساده را دارند و چیزی که باعث تفاوت آنها میشود فقط این است که قفل تخمیر به دلیل ظرفیت بالاتر انتقال گاز و همچنین توانایی خارج کردن کف تخمیر،برای شروع تخمیر اولیه که گاز و کف زیادی تولید میشودمناسب تر است.استفاده از قفل هوای کوچک برای تخمیر اولیه مخصوصاً هنگامی که فضای خالی بالای مخزن کم باشد،میتواند باعث سرریز شدن مخزن قفل هوا و بیرون زدن کف تخمیر و درنتیجه ازکار افتادن آن شود.از این رو هنگامی که از قفل هوای کوچک برای مخزن تخمیر اولیه استفاده میکنیم باید حداقل 15 سانت از ارتفاع مخزن خالی باشد تا جای کافی برای بالا آمدن کف تخمیر وجود داشته باشد. قفل تخمیر درواقع ساختنی نیست چون چیزی نیست جز یک لوله یا شلنگ با قطر و طول مناسب که یک سرش روی دهانه یا درب مخزن تخمیر قرار میگیرد و طرف دیگرش مقدار کمی در یک ظرف آب فرو میرود.گاز و کف از طریق این لوله وارد ظرف آب شده،گاز حباب زده و خارج میشود و کف تخمیر که شامل مخمر و سایر املاح است در ظرف آب می ماند.مکانیزم قفل هوا هم همین است فقط در مقیاس کوچکتر یعنی ظرف آب تبدیل میشود به یک قوطی کوچک و یک لولۀ کوتاه هم جای شلنگ را میگیرد.یک مغزی روی سر لوله قرار میگیرد که دهانه اش زیر آب واقع میشود و درنتیجه گاز از طریق لوله وارد این مغزی سپس وارد آب شده،حباب میزند و خارج میشود درحالیکه هوا نمیتواند وارد مخزن گردد.سازوکار قفل تخمیر و قفل هوا در شکل روبرو به سادگی ترسیم شده است.airlock-blowoff-shematic

بدیهی است اگر قفل هوا یا قفل تخمیر نباشد و مخزن تخمیر هم کاملاً آببندی باشد،درنتیجه ی فشار گاز کربنیک تولیدی مخزن منفجر شده و محتویاتش به اطراف پاشیده میشود!اگر قفل هوا نباشد و مخزن خوب آببندی نباشد،گاز خارج میشود ولی احتمال هواکشیدن مخزن قبل و بعد از تخمیر شدید وجود دارد.همانطور که مشاهده میکنید این وسایل ، ابزار خاص و پیچیده ای نیستند و تنها کارشان همان است که گاز خارج شود ولی هوا وارد نشود.البته باید توجه کنید که هرچند این وسایل بسیار ساده و ابتدایی هستند ولی اگر اصول ساده ی فیزیک درمورد آنها رعایت نگردد کارایی نخواهند داشت.مخزن باید کاملاً آببندی باشد تا تنها مجرای خروجی برای گاز کربنیک تولید شده و کف احتمالی تخمیر همین لولۀ قفل تخمیر یا قفل هوا باشد.طول و قطر لوله و حجم آب هم باید مناسب باشد تا فشار گاز درون مخزن بتواند از آن خارج گردد.حباب نزدن قفل تخمیر یکی از شایعترین مشکلات افراد تازه کار است که باعث میشود بعضاً به تصور اینکه تخمیر انجام نشده، کارهای اشتباهی مانند اضافه کردن شکر یا مخمر جدید در پیامد آن انجام دهند.به همین خاطر بهتر دیدیم در یک قسمت جداگانه درمورد روش صحیح ساخت،نصب و استفاده از آنها توضیح دهیم تا دیگر کسی دچار ابهام یا اشتباه نشود.در اینجا ما ساخت یک نمونه قفل تخمیر و همچنین یک نمونه قفل هوای کوچک را شرح میدهیم.

ساخت قفل هوای سه تکه ای

ساخت و نصب قفل تخمیر ساده

Advertisements